انتشار متن مذاکرات ابراهیم یزدی و سایروس ونس وزیر خارجه آمریکا پس از ۳۴ سال

کد خبر 10663 - 1392 10 | تاریخ: 1054 روز پیش-1392/10/23 | ساعت: 19:51

دولت موقت، متهم ردیف نخست بود و بعد هم نهضت آزادی. اتهام هم رابطه با آمریکا بود؛ اتهامی که در ‌‌نهایت یک ماه بعد به سقوط دولت نخست انقلاب منجر شد. حالا بعد از سی و چند سال، ابراهیم یزدی، وزیر خارجه دولت موقت، متن مذاکرات خود و تیم وزارت خارجه ایران با «سایروس ونس» (وزیر خارجه وقت آمریکا) و همراهانش را در نیویورک در اختیار «شرق» قرار داده است. این ملاقات درست یک ماه پیش از آغاز گروگانگیری در سفارت آمریکا انجام شده. تسخیر سفارت، انتشار اسنادی در ارتباط با مذاکرات دولت موقت و آمریکا را در پی داشت و در آن فضای پرهیجان سال‌های نخست انقلاب عامل سقوط دولت بازرگان شد. جان لیمبرت، دبیر دوم سفارت و گروگان پیشین آمریکایی به تازگی در گفت‌وگویی با «شرق» با اشاره به این جلسه گفته بود: «۳۴ سال پیش در‌‌ همان روزهای بعد از انقلاب دو وزیر خارجه یعنی آقای «ابراهیم یزدی» و آقای «سایروس ونس» در حاشیه سازمان ملل با هم جلسه داشتند. البته در آن زمان، دو کشور هنوز با هم رابطه داشتند. اگر به تاریخ نگاه کنیم، می‌بینیم که جلسه بسیار ‌بسیار منفی‌ای بود. در آن جلسه هرچه آقای ونس از آقای یزدی می‌پرسید که رابطه‌مان را چگونه پیش ببریم و بر چه اساسی جلو برویم، تنها کاری که همتای ایرانی‌اش می‌کرد، تکرار گله‌گذاری بود. از آن روز به بعد، شاید ۹۵ درصد سیاست خارجی ایران،‌‌ همان بود؛ یعنی از رو خواندن فهرست گله‌ها. خب آنچه الان می‌بینیم، یک تغییر است.»

 

دیدار و گفت‌وگو با آقای سایروس ونس وزیر امور خارجه ایالات‌ متحده‌ آمریکا

 

چهارشنبه ۱۱ مهر ۱۳۵۸، زمان: ۴۵ دقیقه

 

در این ملاقات که بنا بر تقاضای وزارت امور خارجه آمریکا صورت گرفت علاوه بر وزرای خارجه دو کشور مقامات ذیل نیز حضور داشتند:

 

از طرف آمریکا:

 

«دونالد مک هنری» نماینده دائم آمریکا در سازمان ملل متحد

«نیوسام» معاون سیاسی وزارت امور خارجه

«هارولد ساندوز» معاون وزارت امور خارجه در امور خاورمیانه و آسیا

«هنری پرکت» رئیس اداره ایران

«گری سیک» عضو شورای امنیت ملی

 

از طرف ایران:

 

«علی آگاه» کاردار سفارت ایران در واشنگتن

«منصور فرهنگ» رایزن فرهنگی ایران در آمریکا

«داریوش بایندر» سرپرست اداره چهارم سیاسی وزارت امور خارجه

 

یزدی: سؤالی که برای ما مطرح است این است که آیا آمریکا حقیقتا واقعیت‌های جدید را در ایران و تغییراتی که روی داده است پذیرفته است یا نه؟

 

ونس: این تغییرات را پذیرفته‌ایم. امیدوارم بتوانیم شما را از طریق تماس‌ها و صحبت‌هایی که داریم قانع کنیم که بعد از انقلاب سعی کرده‌ایم روابط خود را با رهبری جدید در ایران بر اساس این واقعیت تنظیم نماییم. ما می‌خواهیم که احساس عدم‌ اعتماد را از میان برداریم و گذشته را پشت سر بگذاریم و به طرف روابط مستحکم‌تری پیش برویم.

 

دکتر یزدی: از شنیدن این مطلب خوشحالم. کاردار شما در تهران نیز این مطالب را عنوان کرد به او گفتم که من دیپلمات نیستم و صریح حرف می‌زنم. حقیقت این است که با توجه به بعضی کارهایی که نماینده شما در تهران می‌کند، قانع نشده‌ایم که شما تغییر رویه داده‌اید و مطمئن نیستیم که واقعیات جدید را درک کرده‌اید. همین هفته قبل نماینده شما در تهران به ملاقات وزیر کشور رفته و ضمن تسلیم یادداشتی به اعدام سه نفر از سناتورهای سابق ایران اعتراض کرده است. این امر دخالت صریح در امور داخلی ماست. ما به شما نمی‌گوییم که با سرخ‌پوست‌های آمریکا چگونه رفتار می‌کنید یا در زندان‌های شما چه می‌گذرد. این اقدام وی سبب اعتراضات گسترده‌ای در ایران شده است و تعجب می‌کنم که چطور وی اوضاع ایران را درک نکرده است.

 

ونس: من هم صریح صحبت خواهم کرد. کاردار ما به ملاقات وزیر کشور شما رفته بود که نگرانی دولت ما را به طور خصوصی به اطلاع دولت ایران برساند و انتظار نمی‌رفت که این مطلب در اختیار جراید گذارده شود. اگر از طرف دولت شما کسی نزد من بیاید و بخواهد مطلبی را خصوصی بیان کند من به او گوش می‌کنم و غیرممکن است که موضوع را به روزنامه‌ها بگویم.

 

دکتر یزدی: ولی این اولین ‌بار نیست که او چنین کارهایی می‌کند. او قطعنامه کنفرانس هاوانا را نزد من آورد و یادداشتی هم داد و می‌پرسد که چرا شما به قطعنامه مربوط به ارتباط صهیونیسم با نژادگرایی رأی می‌دهید. قبلا کارهای مشابه دیگری هم کرده بود. بنابراین اینکه می‌گویید واقعیات جدید را در ایران پذیرفته‌اید باید برای ما ملموس باشد. محک این کار رویه و برخورد شما با یک سلسله مسائلی است که در روابط ما وجود دارد و یکی از آن‌ها مساله قراردادهای نظامی است که در گذشته منعقد شده است. بین ایران و آمریکا چند صد کنترات در چارچوب برنامه فروش‌های نظامی آمریکا (Foreign Military Sales) منعقد شده است بعلاوه برای پرداخت‌های مربوط به این کنترات‌ها یک صندوق امانی (Trust Fund) ایجاد شده بود و بالاخره در آخرین روزهای قبل از پیروزی انقلاب حکومت بختیار یک تفاهمنامه در مورد لغو بخشی از آن‌ها با شما به امضا‌ رسانید که برای ما قابل قبول نیست زیرا منافع ایران را در نظر نگرفته و مشکلات زیادی ایجاد کرده است.

 

ونس: ما آماده هستیم راجع به این مسائل با شما وارد مذاکره شویم.

 

یزدی: تا به حال چند بار این نکته را گفته‌ایم که ما نمی‌خواهیم به گذشته نگاه کنیم. سوابق گذشته چندان درخشان نیستند. این قرارداد‌ها و مسائلی که از آن ناشی می‌شود مانعی در راه روابط ما به وجود آورده است که باید از سر راه برداشته شود.

 

ونس: ما حاضریم راجع به آن‌ها صحبت کنیم و این موانع را از سر راه برداریم. شما فردا ظاهرا ملاقاتی با مقامات وزارت دفاع ما و ژنرال Graves خواهید داشت. در آنجا فرصت مناسبی خواهید داشت که جزئیات این مسائل را مطرح کنید.

 

یزدی: سیاست کلی شما درباره این مسائل چیست؟

 

ونس: سیاست ما این است که ببینیم این مسائل چه هستند و آن را بررسی کنیم و سعی کنیم راه‌حلی برای آن پیدا کنیم.

 

یزدی: خریدهایی که در گذشته انجام گرفته است مورد حسابرسی قرار نگرفته است و اطلاعات لازم در مورد آن‌ها در اختیار ما قرار نگرفته است. برای اینکه حساب‌ها بسته شوند احتیاج به حسابرسی و ممیزی دقیق است که این کار تا زمانی که صورت‌حساب‌ها به ما داده نشود، عملی نیست. در مواردی که بعضی اقلام را از ما بازخرید کرده‌اید، مثل چهار ناوشکن اسپرو‌تر هنوز به ما نگفته‌اید که چه مقدار بابت آن به ما خواهید پرداخت. هیچ‌گونه مذاکره‌ای درباره قیمت بازخرید انجام نگرفته است.

 

ونس: خیال نمی‌کردم که اشکالی درباره حساب‌های گذشته وجود داشته باشد ولی به هر حال ما درباره این مسائل آماده همکاری هستیم.

 

یزدی: سیاست شما درباره قطعات یدکی چیست؟ شنیده‌ایم که گفته شده است قطعات حساس و طبقه‌بندی شده را به ما واگذار نمی‌کنید. اگر ما این قبیل قطعات را دریافت نکنیم استفاده از سلاح‌هایی که از شما خریده‌ایم میسر نخواهد بود. سیاست شما در این باره چیست؟

 

ونس: سیاست ما در اساس این است که احتیاجات شما را در مورد قطعات یدکی تامین کنیم.

 

یزدی: ولی ظاهرا در عمل از طرف شما موانعی ایجاد شده است و بعضی چیز‌ها را هم تحویل نداده‌اید.

 

بایندر: آنچه در این مورد به ما گفته‌اند این است که دولت آمریکا آماده تحویل قطعات یدکی است ولی مقامات وزارت دفاع شما به وزارت دفاع ملی ما گفته‌اند که برای قطعات حساس و طبقه‌بندی شده اجازه مخصوص لازم است. بعلاوه اجزا و وسایل حساس بعضی از اقلامی که خریداری کرده‌ایم نیز تحویل نشده است و مثال بارز آن نوارهای مربوط به دستگاه‌های کامپیوتری هواپیماهای اف-۱۴ است که تحویل نشده و بدون آن سیستم‌های عملیاتی این هواپیما‌ها قابل استفاده نیستند.

 

ساندرز: ممکن است در بعضی موارد لازم باشد که بررسی جداگانه‌ای صورت بگیرد. چیزی که درباره آن اصرار داریم این است قطعاتی که تحویل می‌شود بدون نظر دولت آمریکا قابل واگذاری به دولت ثالثی نیست.

 

یزدی: آیا این شرط در قرارداد‌ها ذکر شده است.

 

ونس: این یک شرط کلی است که در تمام کنترات‌های نظامی ما با همه کشورهای دنیا وجود دارد و مختص ایران نیست.

 

.........: به طور کلی ما در مورد تقاضاهای شما رویه مساعدی را اتخاذ کرده‌ایم و این مسائلی هست که می‌توانید با ژنرالGraves مطرح و حل کنند.

 

 

دعاوی حقوقی علیه ایران در دادگاه‌های آمریکا

 

یزدی: موضوع دومی را که می‌خواهم مطرح کنم مساله دعاوی است که علیه ایران در دادگاه‌های آمریکا طرح شده است.

 

ونس: در این مورد باید بگویم سیستم آمریکا طوری است که ما به عنوان قوه مجریه نمی‌توانیم در کار دادگاه‌ها دخالت کنیم. البته ما می‌توانیم با وکلای شرکت‌هایی که این دعاوی را طرح می‌کنند به صورت مشورت تماس بگیریم ولی نمی‌توانیم به دادگاه‌ها دستوری بدهیم.

 

یزدی: خیال می‌کنم که لازم باشد جلسه توجیهی برای آن‌ها تشکیل دهید و آن‌ها را متوجه عواقب تصمیماتی که می‌گیرند بکنید زیرا اگر کار به این منوال ادامه یابد چاره‌ای نخواهیم داشت جز اینکه سپرده‌های خود را از بانک‌های آمریکا بیرون بکشیم. در چند مورد وجوه متعلق به دولت ایران از طرف دادگاه‌های آمریکا توقیف شده است. مثلا حدود ۵۲۶ میلیون دلار وجوه شرکت نفت در رابطه با دعوای Reading and Bate توقیف شده بود.

 

پرکت: در این مورد دادگاه کاملا به نفع ایران رأی داد و حکم به رفع توقیف وجوه شرکت نفت صادر کرد. ما در وزارت خارجه برای حل این مشکلات اقداماتی کرده‌ایم و به این کار ادامه می‌دهیم.

 

یزدی: ولی در مورد EDS هنوز مساله حل نشده و ۱۶ میلیون دلار وجوه دولت ایران همچنان توقیف است.


منبع : تاریخ ایرانی

ارسال نظرات

userPhoto 3Neshaneh
جمع 10 + 7 چند است؟

ADVERTISING

مطالب مرتبط اخبار