افراد محتاط وکمال گرا مستعدبیماری وسواس هستند

کد خبر 10890 - 1392 11 | تاریخ: 1044 روز پیش-1392/11/07 | ساعت: 14:44

وسواس هرچند مشکل‌ساز است اما با راهکار اصولی می‌توان به رفع آن پرداخت. در این خصوص گفت‌و‌گویی داشتیم با محمد یعقوبی کارشناس ارشد روانشناسی، نویسنده و پژوهشگر مسائل اجتماعی، که در زیر متن این گفتگو را می خوانید.
معمولا افرادی که وسواس دارند با چه افکاری روبرو هستند؟
اهم افكار وسواس عبارتند از ترس از اين‌كه خودش يا عزيزان خود را نكشد، فكر اين‌كه بيماري صعب‌العلاج زندگي خود را تهديد مي‌كند، فكر اين‌كه دنيا به پايان رسيده و يا وحشت از پايان رسيدن دنيا فكر اين‌كه مبادا خودش را از طريق پرتاب كردن از بلندي، پرت‌كردن از ماشين و يا تماس با جريان برق از بين ببرد، فكر اين‌كه حوادث ناگواري براي عزيزان و اعضاي خانواده‌اش اتفاق بيفتد، فكر و تصورات جنسي، ترس از لخت شدن در جمع و يا رابطه جنسي با ديگران برقرار كردن، فكر و تصور توهين و فحاشي به مقدسات، تجسم تكراري يك سري اشكال و تصاوير هندسي. و مهمترین وسواس عملي كه ديگران نيز تا حدي متوجه آن مي‌شوند، شامل: چك كردن، شست‌وشوي مكرر اشيا يا بدن خود كه مبادا نجس يا كثيف و آلوده به ميكروب نباشد، تكرار زياد پرسش و سوال كردن، مرتب كردن اشيا با نظم بسيار دقيق، جابه‌جا كردن اشيا آن طوري كه دوست دارد سرجايش قرار گيرد، شماره مكرر اشيا، تكرار يك سري رفتارهايي كه جلوگيري از حوادث بكند (خرافات)، جمع‌آوري اشيا بي‌ارزش، احساس باطل‌شدن نماز و وضو، وارسي كردن و شست‌شوي مواد خوراكي كه مبادا در آن شي‌اي باشد كه باعث كشتن يا بيمار شدن ديگران گردد.
آيا بيماري وسواس در دانش‌آموزان و كودكان بروز مي‌كند و چگونه؟
بله در دانش‌آموزان نيز وسواس با پاك كردن مكرر مشق‌ها و دوباره نوشتن، حساسيت زياد به صاف بودن برگ‌هاي كتاب و دفتر،‌ وارسي كردن بيش از اندازه محتواي كيف، تكرار بيش از اندازه مطالب درسي،‌ نگراني بيش از حد به سلامتي والدين و ... بروز می‌کند. همچنین انجام كارها طبق نظم خاصي صورت می‌گیرد. مثلاً گذاشتن كفش‌ها به طور خاصي در كنار هم و يا راه رفتن روي درز موزاييك، حساس شدن به شست‌وشو و تميري لباس‌ها و ...
ممکن است بفرمایید علت بيماري وسواس چيست؟
علل بيماري وسواس عبارتند از:
علل اول عوامل رواني كه مربوط به دوران كودكي و نحوه تربيت و ارتباط والدين با فرزندان مي‌باشد كه اهم آن عبارتند از: والديني كه بيش از اندازه احساس گناه كودكانشان‌را افزايش و تشديد نمايند، انتظارات بالايي در همه زمينه‌ها به خصوص از لحاظ اخلاقي از وي داشته باشند، به وي فرصت برون‌ريزي رفتارهاي كودكانه را ندهند و از وي توقع يك آدم چهل‌ساله را دارند، زودتر از موقع بخواهند آداب دستشويي رفتن را ياد وي دهند و يا در موقع ياددادن سخت‌گيري زياد كنند، كودكانشان در جهت تميز و مرتب‌ بودن زياد تشويق كنند و خودشان مبتلا به بيماري وسواس باشند كه خود الگويي جهت فرزندان مي‌شود.
علل دوم نیز عامل ژنتيك و زيستي است كه فرد با خودش به دنيا مي‌آورد و علل سوم عوامل اجتماعي است،‌ مثلا در جوامع يا گروه‌هايي كه احساس گناه و مسووليت‌پذيري را بيش از اندازه بزرگ نمايند و هميشه جباريت خداوند را مطرح و حمايت و بخشندگي خدا را كمرنگ نمايند و يا فرصت تخليه عواطف را ندهند و بيشتر در سركوبي آن كوشا باشند.
آيا اشخاص خاصي مستعد بيماري وسواس مي‌‌باشند؟
بله اشخاصي كه خيلي محتاطانه عمل كنند و اهل ريسك و خطر نباشند همچنین این افراد دارای ویژگی‌های خاصی هستند از جمله اینکه در تصمیم‌گیری شك و ترديد و عدم اطمينان دارند، كامل‌گرايي و نگرش‌هاي كامل گرايانه دارند. علاوه بر این احساس گناه شديد، مسووليت‌پذيري و شرمساري افراطي و سرزنش كردن خود،انعطاف‌ناپذيري و اعتقاد به اصول خشك و معيارهاي بالاي اخلاقي براي خود و ديگران در نظر گرفتن از دیگر خصیصه‌های این افراد است.
درمان اين بيماري به چه صورتي است؟
دو روش درماني براي اين بيماري مطرح است يكي دارو درماني كه بايد فقط به روانپزشك مراجعه و داروي تجويز را به مصرف‌كننده و رابطه‌شان با روانپزشك قطع نشود. و روش دوم روش درماني رفتاري ‌‌شناختي است كه بايد به روانشناس مراجعه نمايند و روانشناس در بعد درمان شناختي سعي مي‌كند كه با ويژگي‌هاي شخصيتي كه مستعد بيماري وسواس است و يا باعث عود آن مي‌شود كار كند تا آن ويژگي‌ها تعديل شوند و از لحاظ رفتاري با استفاده از روش مواجهه و جلوگيري از پاسخ سعي مي‌كند كه بيماري پاسخي به افكار وسواسش ندهد يعني به آن عمل نكند.
در درمان شناختي رفتاري چند جلسه نياز است كه بيمار مبتلا به وسواس مراجعه كند؟
اگر بيمار همكاري نمايد بين ۶ تا ۱۲ جلسه به مدت ۶ ماه كه جلسات اول هفتگي و به مرور فاصله آن بيشتر مي‌شود و به خصوص كه در كار روان درماني بعد از ۶ جلسه احساس بهبودي بروز مي‌كند.
به عقیده شما برخورد خانواده با بيمار مبتلا به وسواس باید چگونه باشد؟
اگر اطرافيان بيمار (شوهر، همسر، خانواده و ...) نكات زیر را به آن توجه و عمل كنند در بهبودي و جلوگيري از آن موثر است.
۱-خانواده بپذيرند كه او بيمار است و به هيچ وجه قصد لجبازي كردن ندارد مانند بيماري كه تب دارد و هيچ‌گونه كنترلي بر تب‌اش ندارد.
۲-اجتناب‌ از سرزنش، توهين، تحقير، زير نظر داشتن و نصيحت كردن و پرخاشگري و در مجموع هيچ توجهي نسبت به رفتارهاي وسواس او نداشته باشند چون از يك طرف مي‌خواهد به حرف اطرافيان گوش دهد و رفتار وسواس انجام ندهد و از طرف ديگر افكار از درون به وي هجوم مي‌آورند كه بشويد، دو فكر ضد هم در ذهنش درگير و در نتيجه اضطراب وي افزايش و باعث تشديد افكار وسواس مي‌شود.
۳-سعي كنند جنبه‌هاي مثبت شخصيت وي را و زندگي‌اش را مطرح كنند ولي به رفتارهاي منفي وي هيچ توجهي نكنند و به هيچ وجه احساس گناه و سرزنش وي را تحريك ننمايند.
۴-بهبودي‌هاي جزيي وي را تشويق تا به مرور به بهبودي‌هاي بيشتري برسد.
۵-تشويق و ترغيب بيمار جهت ادامه درمان
۶-اجتناب از درگيري‌هاي خانوادگي و تنش و تشنج كه هر عاملي كه خشم بيمار و يا احساس گناه وي را تشديد نمايد، بيماري وي نيز تشديد مي‌شود
۷-همسران بيماران مبتلا به وسواس به ياد داشته باشند كه اين بيماران غالباً به دليل بيماري يا مصرف دارو ميل جنسي آنان كاهش و در بعضي مواقع تنفر پيدا مي‌كنند كه اين حالت هيچ ربطي به نخواستن همسر ندارد.


منبع : ایمنا

ارسال نظرات

userPhoto 3Neshaneh
جمع 14 + 10 چند است؟

ADVERTISING