نوروز ایرانی و جنگل های ایران در روزجهانی جنگل ونوروز

کد خبر 16141 - 1393 01 | تاریخ: 987 روز پیش-1393/01/04 | ساعت: 12:52

از سال 2012 به این سو اول فروردین هرسال برابر با 21 مارچ به عنوان روز جهانی جنگل اعلام شده است. اما آیا نوروز ایرانی، در روزجهانی جنگل، جنگل‌های ایران نیز همچون مردمش نوروز و روز جشن است؟

اگرچه هرسال به مناسبت نوروز وفشار سفرهای انبوه نوروزی، به ویژه هجوم عمومی در13 فروردین، روند تخریب طبیعت درکشور تسریع می‌شود، اما طنز تلخ وگزنده آن این است که اول فروردین، 21 مارچ هرسال، روز جهانی جنگل‌هاست، همان طور که 13 فروردین روز طبیعت است!

 
"روز بین‌المللی جنگل‌" هرسال 21 مارچ که هرسال مصادف است با اول فروردین درایران، روزی است که در سراسر جهان با برنامه‌های مختلفی گرامی داشته می‌شود. انتخاب این روز از فصل بهار در سطح بین‌المللی، فرصتی است تا درکشور ما ایران نیز همزمان بابرگزاری آیین‌های شادمانه نوروزی، جشن جنگل نیز با محور احترام به منابع جنگلی و کاهش روند تخریب آن درسراسر ایران، برگزار شود. درواقع می توان گفت که نوروز ایرانی، روز جنگل نیزهست.
 
ایده برگزاری روزجهانی جنگل نخستین بار در سال 1971 ودرنشست عمومی کنفدراسیون کشاورزی اروپا شکل گرفت و از همان زمان به بعد از سوی سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد وباتصویب اعضای این سازمان بین‌المللی به عنوان "روز جهانی جنگل‌" اعلام شد.
 
طبق آمارهای جهانی هرساله حدود 13 میلیون هکتار از 32 میلیون جریب جنگل های جهان توسط انسان‌ها ونه بلایای طبیعی و ... نابود می‌شود. کاهش و نابودی اراضی جنگلی به معنی نابودی گونه‌های جانوری و گیاهی و این خود به معنی افزایش فشار بر انسان‌ها برای تامین معاش و مواد مورد نیاز زندگی است.
 
تقریبا 30 درصد از کل مساحت زمین‌ در سراسر جهان از جنگل پوشیده شده وبیش از 60 هزار گونه گیاهی که بسیاری از آن از مهم‌ترین منابع وذخایر تامین غذا،سوخت،انواع مواد روغنی و فیبری و انواع مواد مصرفی و تولیدی همانند نفت، انواع دارو برای تمامی انسانها به ویژه 1.6 میلیون انسان اغلب فقیری است که در همسایگی این جنگل ها زندگی می‌کنند.
 
با این حال بیش از 6 میلیون هکتار از زمین‌های جنگلی تنها به دلیل فعالیت‌های انسانی نابود شده است. جنگل تراشی با هدف‌های گوناگون ازجمله استفاده از چوب در صنایع مختلف از ساختمان گرفته تا لوازم تزیینی در سال‌های خیر سبب برهم زدن تعادل طبیعی آب و هوا شده است که خود به گرمایش زمین و افزایش CO2 وکاهش O2 درسراسر جهان شده است.
 
انتخاب این روز در سطح جهانی با این هدف رخ داده است که شاید کمکی باشد به افزایش آگاهی عمومی درمیان همه مردم و جماعت‌های شهری و روستایی با هر مذهب و ارزش و قومیتی که به اهمیت حیاتی وسهم جنگل ها در ایجاد تعادل در چرخه زندگی بر روی زمین پی ببرند.
 
مسئله تخریب جنگل ها درسطح جهانی چنان سبب نگرانی شده که در سال های اخیر بسیاری از کشورها همانند چین، تایلند و فیلیپین با توجه به خسارت های سنگین اقتصادی ناشی از جنگل تراشی طی سال های گذشته، از سود اقتصادی قطع و صدور درختان صرف نظر کرده اند.
 
به گزارش موسسه سیاست زمین، در پی بروز سیل های مهیب مخرب و زیان مالی ناشی از این سیلاب ها پس از نابودی جنگل در منطقه اطراف رود یانگ تسه، برآورد خسارت های اقتصادی این اقدامات، مقامات چین را از سال ها پیش واداشت از سود اقتصادی قطع و صدور درختان صرف نظر کنند. بر این اساس دولت چین از این پس اعمال مقررات شدید ممنوعیت قطع درختان را جایگزین برنامه های درختکاری می کند. «لستر براون»یک متخصص محیط زیست در این زمینه یادآور شده است که هرچند ممنوعیت قطع درختان احتمالاً در عمل اقدامی ناموفق می نماید اما عوارض و واقعیت های زیست محیطی مشخصی سبب شده است سه کشور تایلند، فیلیپین و چین ناگزیر به اعمال کامل یا موردی ممنوعیت قطع درختان در این سه کشور شوند.
 
به گفته وی در هر سه مورد سیلاب های مهیبی از گل های لغزان که بر اثر قطع درختان منطقه سرازیر شد، سبب انصراف مقامات دولتی از منافع قطع و صدور درختان شدند. طبق همین گزارش زیان های ناشی از حرکت سیلی که هفته ها بی وقفه ادامه داشت و تمام حوزه رودخانه یانگ تسه را درنوردید، توجه پکن را به این نکته جلب کرد که وقتی سیاستی را در بهره برداری از جنگل ها اعمال می کنند، نه تنها منافع افراد و گروه های کوچک بلکه منافع یا عوارض اقتصادی جنگل تراشی را در یک کلیت وسیع مد نظر قرار دهند.
 
این رویکرد به سادگی سبب شد پکن صرفه اقتصادی چندانی در ادامه برنامه های جنگل تراشی و صدور درختان نبیند. نکته مهم آن است که اکنون مقامات چین می گویند منافع اقتصادی حاصل از خدمات کنترل سیلاب که درختان در منطقه ارائه می کنند به میزان سه برابر بیشتر از قطع درختان برای هر مصرف دیگر است. با در نظر گرفتن این نکته، پکن در رویکردی غیرمنتظره، افراد و گروه های قطع درختان را به کاشت مجدد درختان واداشت.
 

نکته مهم آن است که کشورهای دیگری چون تایلند و فیلیپین نیز که در اقدام مشابهی از منافع اقتصادی حاصل از قطع و مصرف درختان چشم پوشی کرده اند، پیشتر با خسارت های زیست محیطی ناشی از نابودی جنگل ها نظیر سیلاب و رانش زمین مواجه شده بودند.

 

بی توجهی به عوارض همه جانبه قطع درختان و توجه صرف به منافع آنی برای گروه های کوچک، علاوه بر این زیان های بزرگ زیست محیطی، زیان های هنگفتی نیز به اقتصاد این کشورها تحمیل کرده که آثار نامتجانسی بر زندگی بیشتر جماعت های فقیر و بومی که عمدتاً وابستگی شدیدی به گیاهان و اکوسیستم های طبیعی دارند، داشته است. از آنجا که جنگل تراشی در سرزمین های محل اقامت گروه های قومی اغلب با معیشت این بومیان ارتباط مستقیم دارد، این وضعیت سبب شده حتی این افراد نیز بدون اینکه درباره سرنوشت سرزمین هایشان از آنها نظرخواهی شود، غالباً به زور و اجبار وادار به کار یا تامین امکانات برای نابودکنندگان درختان شوند. در بخش دیگر زمین نیز شرایط مشابهی در اقتصاد این کشورها قابل مشاهده است.
 
اگر کاهش جنگل های آمازون در برزیل همچنان ادامه یابد این وضعیت ممکن است به کاهش میزان رطوبت تا حد خشک شدن کامل هوا در منطقه ادامه یابد و این به معنی مستعد شدن منطقه در برابر خطر آتش سوزی و تشدید روند نابودی جنگل هاست. اگر جنگل های آمازون به همین سرعت ناپدید شوند طبیعتاً بیابانی بزرگ جایگزین آن خواهد شد و ظرفیت جنگل های بارانی در چرخه آب و حفاظت از منابع آب برای مصرف در کشاورزی و... به کلی از دست خواهد رفت. از این منظر کاملاً روشن است که بروز یک بلای عظیم زیست محیطی در سطح منطقه چگونه می تواند به یک فاجعه اقتصادی مسلم مبدل شود زیرا با سوختن جنگل های آمازون میلیاردها تن کربن به اتمسفر راه خواهد یافت که این امر گرمایش زمین را به شدت تشدید خواهد کرد.
 
بدین ترتیب کاملا روشن است که جنگل از مهم‌ترین منابع نگهدارنده انواع گونه های گیاهی و منابع خاک است و از این طریق تعادل گونه های طبیعی را تضمین می کند. علاوه براین جنگل ها دارای زیبایی های طبیعی بر روی زمین هستند که انسان از نظر جسمی و روانی بشدت به آن وابسته است.
 
این پدیده یا نکته آخر اما درایران خود یکی از عوامل تخریب جنگل و فضاهای سبز شده است. تمایل به حضور در طبیعت در تعطیلات بهاری نوروز درواقع از روز اول فروردین یعنی روز جهانی جنگل، آغاز می شود و به روز طبیعت که 13 فروردین است ختم می شود و گویی روند تخریب طبیعت به مرور از اول نوروز آغاز شده و در 13 فروردین به اوج می رسد.
 

این درحالی است که این روز مشخصا به عنوان اقدامی برای نهادینه کردن رفتار و بهره برداری صحیح وبدون آسیب به جنگل‌ها،درختان،حیوانات ساکن درآن ومنابع طبیعی آن ودرحمایت از افزایش آگاهی عمومی درباره اهمیت حیاتی جنگل برای ادامه حیات بشر، اعلام شد.

 

درزمان تعیین این روز، ازسوی مقامات وزارت کشاورزی کشورهای عضوسازمان ملل متحد، تاکید شد که با توجه به اهمیت حیاتی جنگل‌ها بشدت الزامی است که تمامی گروه‌های قومی و ملی و مردمی درسراسر جهان از طریق برگزاری برنامه‌های خاصی در رسانه‌ها ومراکز آموزشی و مدرسه‌ها، دریابند که جنگل‌ها نقش بسیار مهمی در گردآوری ،ایجاد و تامین منابع آب سالم بر روی زمین دارد.
 
هرچند که این روز با مراسم و اشکال مختلفی به ویژه از طریق مدارس و شهرداری‌ها ومراکز فرهنگی ، هنری جهان گرامی داشته می‌شود اما درختکاری و برگزاری کمپین‌های کاشت درختان بومی در نزدیکی جنگل‌ها از مهم‌ترین فعالیت هایی است که تلاش می‌شودسبب توقف روند تخریب ونابودی درختان شود و نیز سبب تقویت انگیزه حفاظت از جنگل‌ها و منابع آن در کودکان و جوانان، به ویژه ایجاد حساسیت برای حفاظت از جنگل توسط جماعت‌های بومی ساکن در نواحی جنگلی شود. تصادف زمانی این روز با نوروز ایرانی فرصت بی نظیری برای رسانه ها و مراکز آموزشی کشور است که توجه عموم مردم در ایام نوروزی که ایام فراغت نیز هست، به اهمیت وروش های صحیح لذت بردن از طبیعت بدون زیان و خسارت به آن جلب شود.
 
 

 


منبع : خبرگزاری میراث فرهنگی /میترااسدنیا

ارسال نظرات

userPhoto 3Neshaneh
جمع 3 + 8 چند است؟

ADVERTISING

مطالب مرتبط گردشگری