مهمترين عامل غرق شدگي در درياي خزر

کد خبر 3602 - 1391 07 | تاریخ: 1577 روز پیش-1391/07/03 | ساعت: 10:55

هر ساله شاهدیم که صدها نفر از هموطنانی که برای گذراندن تعطیلات تابستان و اندکی تفریح به دریا می ‌روند، به یکی از بدترین اشکال مرگ که همان غرق ‌شدگی است، گرفتار شده، خاطره ‌ای تلخ نیز در ذهن و جان بازماندگان بر جای می ‌گذارند. با وجودی که در سالهای اخیر، دلیل اصلی مرگ شناگران دریای خزر به خوبی شناخته شده است، لیکن اطلاع رسانی کافی در این زمینه صورت نگرفته و متأسفانه هر سال در فصل گرما، همان وقایع اسفناک سال قبل تکرار می ‌شوند. خواندن چند خط زیر می ‌تواند برای شما و عزیزان تان اهمیت حیاتی داشته باشد. لذا اندکی برای آن وقت بگذارید.

 شنا در دريا هرگز مشابه شنا در استخر نيست و علاوه بر دانستن فن شنا و داشتن مهارت زیاد، بايد ويژگي های آب دريا را نيز شناخت. آب شور دریا در صورت برخورد با چشم، سوزش چشمی دردناکی ایجاد می ‌کند و تمرکز شناگر را کاملاً از بین برده و او را در یافتن مسیر ساحل ناتوان می‌ کند. در صورت ورود آب دریا به نای و ریه فرد، سرفه‌ های شدیدی ایجاد می ‌شود که عملاً شنا کردن را غیرممکن ساخته و شناگر کاملاً مستأصل می ‌شود. ضربات امواج دریا، فرد را با خود به این سو و آن سو برده، تمام توان و انرژی وی را مستهلک می ‌کنند. گل ‌آلود بودن آبهای ساحلی دریای خزر موجب می ‌شود که حتی با عینک شنا هم نتوان در زیر آب چیز زیادی مشاهده کرد و مثلاً ناحیه کم ‌عمق را از عمیق تشخیص داده یا فرد در حال غرق شدن را در زیر آب یافت. فردی که در چنین شرایطی به دام افتد، بسیار دشوار بتواند خود را از مهلکه نجات دهد. ضمناً مطابق یک اصل، برای شنای افراد بالغ در آبهای دریایی با عمق بیش از یک و نیم متر، نه تنها آنها باید فنون شنا را به خوبی بدانند بلکه لازم است به توان فیزیکی و استقامات بدنی بالای خود نیز اطمینان داشته باشند. حتی با وجود مهارت بالا و توان بدنی فوق ‌العاده، هنوز هم دریا جای امنی برای شنا نیست، چراکه:

جریان‌هاي ساحلي، از عمده دلایل مرگ شناگران حرفه ‌ای می ‌باشند.

امواج دریا با حرکت به سمت ساحل همواره حجم زیادی از آب را به طرف خشکی منتقل می‌ کنند. این حجم وسیع از آب می ‌باید دوباره به داخل دریا برگردد و برای این منظور در نقاطی از ساحل، به صورت تقریباً غیر قابل پیش ‌بینی، درون آب دریا آب ‌راهه ‌هایی به طرف دریا ایجاد می‌ شود که در آن آب با سرعت زیادی بر خلاف جهت امواج (یعنی از سمت ساحل به سمت دریا) جریان می‌ یابد. این جریانها کاملاً از امواج آب متفاوت بوده و به آنها جریان های ساحلی، جریان های شکافنده (Rip Currents)، یا جریان های مرگبار گفته می ‌شود که در بسیاری نقاط جهان و بویژه در سواحل دریای خزر، تلفات جانی بسیاری را به بار می ‌آورند.

جریان شکافنده از بالا شبیه یک بادبزن دستی است که دسته آن به سمت ساحل، و دهانه آن به سمت دریا می ‌باشد. دسته این بادبزن بیشترین قدرت را دارد و صرف‌نظر از اینکه شناگر چقدر شنا بلد است یا چقدر توان جسمی دارد، عملاً برگشت وی به سمت ساحل را غیر ممکن ساخته، او را سریعاً با خود به داخل دریا می ‌کشاند. برای درک بهتری از قدرت این جریان باید گفت که سرعت این جریان معمولاً از رکورد سرعت شنای المپیک نیز بالاتر است؛ بدین معنی که حتی بهترین قهرمان شنای المپیک نیز نمی ‌تواند بر خلاف آن شنا کرده و به طرف ساحل برگردد. عرض جریان شکافنده بین 3 تا بیش از 60 متر، و طول آن به داخل دریا بسیار متفاوت است (گاهی فقط در ناحیۀ شکسته شدن امواج یا همان محلی که موج فرو ریخته و کف سفید رنگ تشکیل می‌دهد بوده، گاهی نیز تا ده‌ها متر به داخل دریا کشیده می ‌شود).

 علائم جریان شکافنده

تشخیص زمان تشکیل جریان شکافنده برای افراد عادی دشوار است. در بسیاری موارد دیده شده که افراد بسیاری در دریا مشغول شنا کردن بوده، همه چیز عادی و خوشایند به نظر می ‌رسد، اما در همین بین یک نفر در میان جریان شکافنده به سادگی و بی‌سر و صدا غرق می ‌شود. لذا جریان شکافنده الزاماً مختص دریاهای طوفانی و مناطق پرخطر نیست. مواقعی که دریا موّاج است، احتمال تشکیل جریان‌ های شکافنده بسیار زیاد است. لذا در این شرایط نباید وارد آب دریا شد و بهترین کار این است که شنا را به زمانی دیگر موکول کرد و از زیبایی‌ های ساحل لذت برد. توجه داشته باشید که جریانهای شکافنده در تمام دریاها، دریاچه ‌ها و اقیانوس‌ ها می ‌توانند رخ دهند. برخي نشانه‌ هاي قابل رؤيت جريان‌ هاي شكافنده عبارتند از:

 - آب در محل جریان شکافنده آرام و بدون موج است.

 - رنگ آب در محل جریان شکافنده با بقیه نقاط تفاوت دارد (شکل ‌های بالا).

 - خطي از آب كف آلود، خزه يا زباله در محل جریان شکافنده به سمت دريا حركت مي‌ كنند.

 - امواجي كه به سمت ساحل مي‌ آيند، در محل جریان شکافنده دچار شکست می ‌شوند.

- در بسیاری از نقاط در سواحل گیلان و مازندران ساحل ماسه ‌ای است. در ساحل ماسه ‌ای علایمی شبیه اشکال هلالی وجود دارد. نوک هلال جایی است که جریان شکافنده تشکیل می شود.

روش فرار از جریان شکافنده:

چنانچه درون یک جریان شکافنده گرفتار شدید، نخست آرامش خود را حفظ کنید. دوم اینکه هرگز، هرگز و هرگز بر خلاف جریان شکافنده و به سمت ساحل شنا نکنید. این اقدام مرگبار منجر به خسته شدن کامل شناگر شده و شناگر از رمق افتاده به راحتی غرق خواهد شد. در عوض خود را بر روی آب نگاه دارید؛ اکنون دو گزینه پیش روی شماست:

1- اگر توان بدنی بالایی برای شنا دارید:

الف- به صورت موازی با ساحل حرکت کرده و از مسیر جریان کاملاً خارج شوید و سپس به صورت مورب به سمت ساحل برگردید (شکل زیر را ببینید).

ب- یا اینکه برای خروج از جریان شکافنده، موازی با ساحل در عمق آب شنا کنید. در اعماق زیرین آب، جریان شکافنده قدرت کمتری دارد. لذا می ‌توان به این طریق از مسیر جریان فرار کرده، آنگاه از آب عمیق به آرامی و به صورت مورب به سطح بازگشت و به صورت مورب به ساحل برگشت. دقت کنید که این روش نیازمند توانایی حبس نسبتاً طولانی تنفس می ‌باشد.

 2- اگر توان بدنی معمولی دارید:

هم جهت با جریان به سمت دریا حرکت کنید. معمولاً جریان پس از طی چندین متر تا چند ده متر، قدرت خود را از دست می‌دهد. در اینجا می ‌توانید به صورت موازی با ساحل از جریان فرار کرده و پس از طی چندین متر و دور شدن از جریان، ابتدا نفس بگیرید، سپس تقاضاي کمک كنيد و بعد به صورت مورب به سمت ساحل برگردید. لازم به ذکر است که معمولاً دريا در خارج ناحيه شكست امواج، آرام‌تر است. ناحیه شکست امواج، ناحیه ‌ای است که موج در آنجا فرو ریخته و به رنگ کف سفید دیده می ‌شود، و این ناحیه براي شنا كردن مناسب نيست. بنابراين شناگري كه بتواند خود را در در خارج ناحيه شكست امواج روي سطح آب نگاه دارد، از جريان شكافنده در امان خواهد بود (البته به طور كلي فاصله گرفتن زياد از ساحل براي بيشتر شناگران به هیچ وجه قابل توصيه نيست).

 در هر دو دسته افراد با توان بدنی بالا و با توان بدنی معمولی:

 اگر تشخيص داديد كه كمكي به شما نخواهد رسيد و بايد با توان خود به طرف ساحل برگرديد، همراه با امواج خود را به ساحل برسانید. هنگامي كه امواج بزرگ به سمت شما می ‌آیند، چند ثانيه نفس بگيريد و حدود یک متر زیر آب بروید تا از ضربه موج در امان بمانید. توجه داشته باشيد كه ممكن است دوباره درون جریان شکافنده دیگری گرفتار شوید. در این هنگام نیز شک نکرده و اجباراً همراه آن به سوي دريا برگردید، ولی مجدداً بر طبق اصول پیش‌گفته به سمت ساحل بازگشت کنید.

چند توصيۀ مهم

جريان شكافنده معمولاً بسيار قوي بوده و به راحتی می ‌تواند حتی جان شناگران بسيار ماهر را به خطر اندازد. اگر شما یا عزیزان تان هنوز شنا در دریا را به طورکامل فرا نگرفته ‌ايد، اگر به توان بدني خود براي شنا كردن در درياي مواج و فنون شناور نگه داشتن خود بر روي موج اطمينان نداريد، بهترین کار این است که در دریا شنا نکنید. یا لااقل در همان لبۀ دریا از خنکی آب لذت ببرید، و دچار دردسرهای فوق و مصیبت های جبران ‌ناپذیر نشوید.

در بستر آب سواحل درياي خزر (به ويژه از آستارا تا نكا) پشته ‌های ماسه ‌اي وجود دارد که با ایستادن بر روی آنها چنین تصور مي ‌شود که در ناحیۀ کم‌ عمقی حضور داریم. ولي با فقط اندکی جابه‌جايي، عمق آب شدیداً افزايش مي ‌يابد؛ ضمناً پشته‌ های ماسه ‌ای ناپایدار بوده و گاهی زیر پای فرد فرو ریخته و او را در عمق زیاد آب گرفتار می‌ کنند. در برخی مناطق نیز عمق آب به صورت ناگهانی زیاد می ‌شود. این حالت مشابه این است که بر روی لبۀ کوهی حرکت کنید که با یک قدم به جلو، زیر پایتان درّه‌ای پدیدار شود. فردی که شنا بلد نباشد، دیگر نمی ‌تواند به عقب برگردد و  به همین راحتی جان خود را از دست می ‌دهد.

بالا آمدن آب دریای خزر در چند سال اخیر موجب شده که بسیاری از ساختمانها و تأسیسات ساحلی، و چاه ‌های آب و فاضلاب آنها، در زیر آب ساحل مدفون شوند. در سواحلی که پاکسازی صورت نگرفته، شناگر در هنگام شیرجه ممکن است با اشیاء چوبی و فلزی و سنگی به جای مانده از این ساختمانها برخورد کند. ضمناً چاه‌های آب و فاضلاب می ‌توانند شناگران را به داخل خود بمکند.

لذا اگر قصد شنا دارید؛ در مناطق پاکسازی شده و در حضور نجات غریق به این امر اقدام کنید. و باور کنید که بسیاری از مناطق «شنا ممنوع» با توجه به خطرات ساحل آن ناحیه و متعاقب مرگ ‌و میرهای بسیاری که داشته است به این نام لقب گرفته ‌اند.

فراموش نکنید که دریا در عین زیبایی و آرامش، جان انسانهای عزیز بسیاری را گرفته است؛ افرادی که هرگز در هنگام ورود به آب، تصورش را هم نمی‌ کردند به چنین مرگ دلخراشی مبتلا شوند.

شاید خواندن این نوشته بتواند جان انسان دیگری را نجات دهد. لذا آن را برای دوستان تان ایمیل کنید یا پرینت آن را بین دوستان تان پخش کرده یا در معرض دید آنها قرار دهید.

 


منبع : گروه سه نشانه

ارسال نظرات

userPhoto 3Neshaneh
جمع 1 + 10 چند است؟

مطالب تصادفی

ADVERTISING

مطالب مرتبط اخبار