آشنایی با دپارتمان تحقیق و توسعه (R&D)

کد خبر 8171 - 1392 06 | تاریخ: 1194 روز پیش-1392/06/12 | ساعت: 15:15


افزايش رقابت و انگيزه بقاء بسياري از سازمان‌ها را برآن داشته كه فعاليت‌هاي خود را بر توليدات اساسي و توانمندي‌هاي محوري متمركز كنند كه اين امر مستلزم سرمايه‌گذاري در تحقيقات و ايجاد نوآوري‌هاي تكنولوژيك مي‌باشد. انجام تحقيقات در سازمان‌ها با هدف حمايت از نوآوري صورت مي‌گيرد و فعاليت‌هاي (R&D) بايد فرصت‌هاي كسب‌وكار جديدي خلق كرده و يا كسب‌وكار فعلي سازمان را متحول نمايد.. پيچيدگي‌هاي تحقيقات مبتني بر دانش، تكنولوژي و نوآوري و نيز پويايي كسب‌وكار و بازار، سازمان‌ها را مجبور كرده تا در حجم، مقياس، موقعيت مكاني و جهت‌گيري فعاليت‌هايشان تجديدنظر كنند.امروزه (R&D) تاثير مستقيمي بر نوآوري، بهره‌وري، كيفيت، سطح استاندارد زندگي، سهم بازار و نيز ديگر عواملي كه در افزايش توان رقابتي سازمان‌ها موثر هستند، دارد. با ظهور پديده جهاني شدن روش‌هاي كسب تكنولوژي نيز تغيير كرده و روش‌هاي جديدي خلق گرديده كه به كشورها و سازمان‌ها امكان دستيابي به تحقيقات در سطوح مختلف را مي‌دهد. در اين مقاله سعي شده تا ضمن ارائه تعريفي از (R&D) ، به بررسي تاثيرات (R&D) شامل ظهور روش‌هاي جديد كسب تكنولوژي كه منجر به دسترسي به تحقيقات دانشي و توسعه‌اي مي‌گردد، بررسي شاخص‌هاي تاثيرپذير از (R&D) ، لزوم مميزي (R&D) و نوآوري در سازمان‌ها، معرفي برخي از فاكتورهاي مرتبط با (R&D) نظير هزينه، بازار، تكنولوژي، مزيت رقابتي و چالش‌ها و فرصت‌هاي حاصل از فرآيند جهاني شدن بر فعاليت‌هاي (R&D) در كشورهاي در حال توسعه، پرداخته شود.


تحقیق و توسعه (R&D) چیست ؟

به معناي فعاليت هاي سازنده برخواسته از يک بنياد سيستماتيک است که با هدف افزايش دانش انساني و فرهنگ اجتماعي و بهره گيري از اين دانش در کاربردهاي جديد است. تا قبل از جنگ جهاني دوم، فعاليت هاي تحقيق و توسعه اي عمدتا در صنايع نظامي آمريکا، ژاپن و اروپا متمرکز بود. در آن سال ها مسائل در دو سطح سازماني و ملي از طريق ارائه راهکار و سرمايه گذاري بر روي آن حل مي شد. موسسات تحقيقاتي معمولا کوچک بودند و مديريت آنها نيز پيچيده نبود. در نتيجه رويارويي فعاليت هاي تحقيق و توسعه اي با ساير عوامل به سادگي انجام مي شد. پس از جنگ جهاني دوم، ايالات متحده امريکا از طريق سرمايه گذاري بر روي نتايج به دست آمده از تحقيق و توسعه انجام شد که نتيجه نهايي آن بهبود فزاينده محصولات جديد بود و در واقع از جنگ جهاني دوم تا کنون، تحقيق و توسعه به عنوان عامل اصلي رشد و دگرگوني جوامع صنعتي محسوب مي شود.‏‏ پس مي توان به طور خلاصه نتيجه گيري کرد که تحقيق و توسعه در سير تاريخ تکامل و رشد خود سه نسل را طي کرده است.


نسل اول : لابراتوارها يا آزمايشگاه هاي ابتدايي و دانشمندان بودند . در اين مرحله تحقيقات عموما به صورت فردي انجام مي شد که منجر به اختراعات و تحولات عظيم مي گرديد.
نسل دوم: واحدهاي تحقيق و توسعه در کارخانجات بودند که با لابراتورها تماس تنگاتنگ داشتند در اين دوره کارخانجات با محدوديت بازار و رقابت شديد روبرو بودند. مشخصه اصلي تحقيق و توسعه اين دوره به بعد اين است که اين سري از تحقيقات تنها در بستر فعاليت خلاق وتکنولوژي هاي مرتبط با محصول و همگام با صنعت، مفهوم پيدا مي کردند.‏
نسل سوم: واحدهاي تحقيق و توسعه اي هستند که نقش، وظايف و محتواي عملکرد آن ها تحولات نويني پيداکرده است. امروزه تحقيق و توسعه در سراسر دنياي پيشرفته به يک فعاليت عمده صنعتي و دولتي تبديل شده است و به صورت سازمان هايي درآمده است که علاوه بر پاسخ گويي به مسايل صنعتي و تکنولوژيک، با مسايل سياسي، امنيتي و فرهنگي جامعه هم در ارتباط است. در واقع يکي از ابزارهاي قدرت، به معني در دست داشتن توسعه صنعتي و سپس توسعه اقتصادي جامعه محسوب مي شود. حتي مي توان گفت امروزه نتايج تحقيق و توسعه نه تنها به مديران کارخانجات و موسسات بلکه به مسئولان مملکتي و امنيتي نيز گزارش داده مي شود براساس آماري كه از سوي اتحاديه اروپا ارائه شده، ميزان سرمايه گذاري در بخش((R&D)) شركت ها و موسسات صنعتي ١٠درصد نسبت به گذشته بيشتر بوده است. شركت هاي بزرگ در اين زمينه همگي متعلق به آمريكا و چند درصد متعلق به اروپاست. به عنوان مثال شركت داروسازي فايزر ٨/٥ ميليارد يورو، فورد ٥/٥ ميليارد يورو و مايكروسافت ٤/٥ ميليارد يورو و شركت هاي اروپايي دايملر كرايسلر و زيمنس به ترتيب به ميزان ٢/٥ و ٥ ميليارد يورو در بخش تحقيق و توسعه خود سرمايه گذاري كرده اند.
يشترين سهم سرمايه گذاري مربوط به شركت هاي داروسازي و بيوتكنولوژي و سپس صنايع شيمي، هوافضا، نظامي و خودروسازي بوده است. در فهرست اعلامي ٥٠ شركت برتر در بخش تحقيق و توسعه، ٢٠شركت آمريكايي، ١٨ شركت اروپايي و ٩ شركت ژاپني و ٣ شركت متفرقه وجود دارد و با نگاهي به اين آمار به خوبي متوجه مي شويم كه چرا آمريكا و ژاپن همواره از بهترين نوآوران و توليدكنندگان علم و دانش محسوب مي شوند. "

اهداف تحقيق و توسعه
‏هدف به معناي کيفيت يا نقطه مطلوبي است که فرد يا سازمان در تلاش براي دستيابي به آن است. اين هدف بر اساس درک ضرورت ها، اولويت ها و نيازها در چارچوب فردي، سازماني و ملي معين مي شود و بر اين اساس مي توان برخي از اهداف ‏(R&D)‏ را نام برد.
1- افزايش دانش و فرهنگ ‏ جامعه به وسيله اختراع، ابتکار و نوآوري‏
2-يافتن کاربردهاي بالقوه براي دستاوردها و آگاهي هاي جدي
3- ارضاء نيازهاي انساني ، و ايجاد رفاه و آسايش
‏4- افزايش بهره وري فعاليت هاي انساني که شامل افزايش درآمدها نيز مي شود.
5- افزايش خود اتکايي ، در کنار تسهيل و تسريع در انجام امور
6- افزايش توان رقابتي در داخل و خارج کشور و حضور در بازارهاي کشورهاي همسايه و ساير کشورها  

روش شناسی تحقيق و توسعه
انجام فعاليتهاي تحقيق و توسعه لزوماً به معني پيشروبودن در فناوري محصول نيست و اصولاً بسياري از سازمانها به دنبال چنين استراتژي مخاطره آميزي نيستند. بعضي از سازمانها كه از قابليت تكنولوژيك مديريت اجرايي قوي و امكانات مالي كافي برخوردارند در استراتژي تحقيق و توسعه به دنبال توسعه يك محصول جديد و استفاده از فرصتهاي محيطي به صورت پيشرو هستند.
استراتژي تهاجمي نيازمند بهره مندي از امكانات و قابليتهاي گسترده اي است كه بسياري از سازمانها توانايي تامين آن را ندارند. بنابراين بسياري از شركتها با تدوين استراتژي تدافعي در جستجوي فناوري نوين و كپي برداري از آنها هستند. اين شركتها عملاً در بازاريابي و توليد نسبت به تحقيق و توسعه توانايي بيشتري دارند. استراتژي تدافعي از ريسك و هزينه كمتري برخوردار است اما از لحاظ فني لزوماً قابل اجرا نيست. موفقيت استراتژي تدافعي منوط به قابليت بالا درفرايندهاي مهندسي معكوس و كپي سازي است. سازمانهايي كه ازاين استراتژي تبعيت مي كنند بايد قابليت انجام سريع اين فرايند را داشته باشند تا به سهم موردنظر خويش از بازار دست يابند. ظهور نوآوريهاي انقلابي ، حق اختراع و كپي رايت از موانع اتخاذ اين استراتژي هستند.
به هرحال بسياري از سازمانها و به خصوص سازمانهاي صنعتي جهان سوم ناچار به اتخاذ چنين استراتژي تدافعي در زمينه تحقيق و توسعه هستند. لذا بايد شناخت ماهيت و سازوكارهاي اين استراتژي سعــــــي در بهينه سازي فعاليتهاي خويش داشته باشند. فعاليتهاي تحقيق و توسعه ممكن است توسعه محصول و يا توسعه فرايندها را دربرگيرد. در شرايطي كه استراتژي سازمان بر توسعه محصولات جديد متمركز است واحـــد تحقيق و توسعه به پروژه هايي در زمينه توسعه محصول گرايش مي يابد. درصورتي كه استراتژي سازمان حفظ محصولات موجود و توليد با كيفيت بالاتر و اقتصادي تر آنها باشد واحد تحقيق و توسعه به پروژه هـــــاي متمركز بر فرايند توليد روي مي آورد. واحدهاي تحقيق مي توانند به انجام تحقيقات پايه كاربردي و يا توسعه اي بپردازند.
انتخاب نوع تحقيق تابعي از ماهيت فناوري و استراتژي سازمان است. به عنوان مثال سازماني كه در صنايع دانش محور همچون صنايع الكترونيك و صنايع شيميايي فعاليت مي كنند درصورتي كه تصميم به انجام تحقيقات تهاجمي داشته باشند نياز به انجام تحقيق پايه دارند اما در بسياري از فناوريها انجام فعاليتهاي تحقيق پايه حتي براي شركتهاي پيشرو نيز ضروري نيست. تحقيق و توسعه(R&D)کار خلاقي است که به طور منظم براي افزايش ذخيره علمي و دانش فني و نيز استفاده از اين دانش در اختراع و طرح کاربردي جديد انجام مي شود. لذا جهت ايجاد واحد (R&D) در صنايع بايد بدانيم که :

ا-1نتظارات از واحد (R&D) چيست؟
2-جايگاه سازماني واحد (R&D) چيست؟
3-منابع مالي مورد نياز واحد (R&D) چگونه تأمين مي شود؟


منبع : ارسالی از سوی کاربران

ارسال نظرات

userPhoto 3Neshaneh
جمع 6 + 8 چند است؟

ADVERTISING